خانه » مقالات حقوقی » آئین دادرسی کیفری » بررسی حقوق متهم در دادسرا

بررسی حقوق متهم در دادسرا

بررسی حقوق متهم در دادسرا

بررسی حقوق متهم در دادسرا: رعایت حقوق شهروندی هم از سوی قضات و مراجع انتظامی  و هم سایر وابستگان و مرتبطان با پرونده های قضایی لازم وضروری است تا هم به کشف واقع و هم به رسیدگی ها و دادرسی عادلانه و بی طرفانه امیدوار باشیم و راه را برای رسیدگی های خودسرانه و غیر قانونی ببندیم و به جلوگیری از اطاله دارسی جریان دادرسی کمک کنیم.

بررسی حقوق متهم در دادسرا

به نظر می آید برای نیل به اهداف، تبیین مفاهیم حقوق شهروندی امری اجتناب ناپذیر می باشد.

– کشف و تعقیب جرم و انجام تحقیقات و بازداشت متهم  باید مطابق مقررات قانون باشد.

– قبل از اثبات بزهکاری و صدور حکم قطعی هیچ کس مجرم تلقی نمی شود و در پناه اصل برائت مبری از ارتکاب جرم است مگر آنکه خلاف آن ثابت شود.

– با فوت متهم ورثه و بستگان او هیچ مسوولیتی در قبال اعمال او ندارد، مگر در خصوص ضرر و زیان وارده به دیگران که در این حالت چنان چه ورثه اموال به جا مانده از او را بپذیرند (ترکه)، مسوولیت مالی دارند. (مانند دیه صدمات وارده به شاکی)

– برای ارتکاب یک عمل می توان دو مرتبه شخص را محاکمه کرد.در جرایم قابل گذشت (مثل ترک انفاق، فحاشی و …) با گذشت شاکی دیگر نمی توان متهم را تعقیب کرد.

– بازداشت متهم بیش از ۲۴ ساعت و بدون تفهیم اتهام ممنوع است.

– ضابطان دادگستری حداکثر ۲۴ ساعت می توانند متهم را تحت نظر نگهداری کنند و در اولین فرصت باید مراتب را به اطلاع مقام قضایی برسانند و این ۲۴ ساعت هم فقط در جرایم مشهود قابلیت اعمال دارد.

– تفتیش منزل، محل کسب و کار و جلب اشخاص در جرایم غیر مشهود توسط ضابطان دادگستری ممنوع است و باید با اجازه مقام قضایی باشد.

– تحقیق در جرایم منافی عفت توسط ضابطان دادگستری ممنوع است مگر اینکه جرم مشهود باشد.

– اگر متهمان در زمان ارتکاب جرم مجنون باشد پس از کسب نظر پزشکی قانونی و در صورت ضرورت و مراکز درمانی منتقل می شود

– نمی توان به بهانه کشف جرم یا تفتیش و بازرسی منزل به حقوق اشخاص ساکن در آن لطمه وارد کرد.

– بازرسی در مواردی به عمل می آید که دلایل کافی برای کشف جرم یا متهم و آلات داده است جرم در آن محل وجود داشته باشد.

– بازرسی و تفتیش در روز به عمل می آید و هنگام شب در صورتی انجام می گیرد که ضروری باشد.تشخیص این امر با قاضی است که باید با دلایل و ذکر آن در پرونده صورت گیرد نه ضابطان دادگستری.

– اوراق و نوشته ها و سایر اشیایی متعلق به متهم فقط آنچه مربوط به جرم است، قابل بررسی است.

– احضار متهم درصورت وجود دلایل کافی، صرفاً با احضارنامه به عمل می آید نه با تلفن یا سایر وسایل.

– اصولاً نمی توان قبل از احضار متهم، او را جلب کرد.

– جلب متهم در روز به عمل می آید به استثنای موارد فوری

– متهم بلافاصله پس از جلب یا حداکثر تا ۲۴ ساعت پس از آن باید توسط قاضی تفهیم اتهام شود.

– پس از اخذ مشخصات متهم اولین سوال از او تفهیم اتهام ودلایل مربوط به آن است.

– پرسش از متهم باید مفید و مربوط به اتهام باشد نه کلی  یا تلقینی

رعایت موازین شرعی در تحقیق از متهمان زن ضروری است.

– متهم حق دارد خودش پاسخ پرسش ها را بنویسد .

– سکوت و عدم پاسخ به پرسش های بازجویان یا مقام قضایی حق متهم است. – داشتن وکیل و دسترسی به وکیل به انتخاب متهم از حقوق اولیه اوست.

– اظهار یا اقرار یک متهم دلیل بر توجه اتهام نسبت به دیگری نیست و صرف اقرار متهم نسبت به شخص ثالث مجوز احضار،جلب یا تفهیم اتهام نیست.

– قرار تامین صرفاً برای حضور به موقع متهم و در دسترس بودن اوست نه مجازات او

– تحقیق یا شکنجه متهم به هر نحو ممنوع است و اقاریر به دست آمده از طریق شکنجه فاقد ارزش شرعی و قضایی است.

– بازداشت قانونی متهم صرفا در زندان صورت می گیرد نه در کلانتری ها یا سایر اماکن.

– اگر تحقیق از متهم پس از بازداشت او ضرورت داشته باشد صرفا در زندان و با رعایت تشریفات مربوط و به دستور قاضی صورت می گیرد نه در اماکن دیگری، قرار دادن متهم در اختیار ضابطان جهت تکمیل تحقیقات در کلانتری ها و… فاقد مجوز قانونی است.

– خواستن متهم از کفیل یا وثیقه گذار جز در مواردی که انجام تحقیقات، ضروری است،غیر قانونی است .

– کلیه تصمیمات به ویژه قرارها باید به متهم ابلاغ  و تفهیم شود.

– اگر تصمیم مقام قضایی قابل اعتراض است، این موضوع باید به متهم تفهیم شود.

– خانواده متهمم باید از سرنوشت او مطلع شود.

– متهم یا وکیل او حق دارد از گواهان خود یا طرف مقابل پرسش های لازم به عمل آورد.

منبع: حقوق گستر

درباره محمد افراسیابی

محمد افراسیابی هستم، کارشناسی حقوق خوندم و به دلیل علاقه‌ای که به حقوق داشتم، سایت حقوق پلاس رو راه‌اندازی کردم تا هم خودم و هم شما رو بیشتر با مباحث حقوقی آشنا کنم.

مشاهده بیشتر

قرار تامین کیفری و تاسیس جدید قرار نظارت

قرار تامین کیفری و تاسیس جدید قرار نظارت

قرار تامین کیفری و تاسیس جدید قرار نظارت قرار تامین کیفری و تاسیس جدید (قرار …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

معادله امنیتی *