خانه » مقالات حقوقی » حقوق ثبت » قوانین چگونگی تغییر نام

قوانین چگونگی تغییر نام

قوانین چگونگی تغییر نام

قوانین چگونگی تغییر نام: یکی از حقوق فرزندان نسبت به والدین تعیین نام مناسب برای آن هاست. در کشور ما، برای تعیین نام و نام خانوادگی و چگونگی تغییر آن مقرراتی وجود دارد که آشنایی با این مقررات به زبان ساده علاوه بر کمک به افراد در تعیین نام و نام خانوادگی موجب پیش گیری از اقامه دعاوی بی ثمر یا درخواست های بدون نتیجه در دادگاه و مراجع ذی صلاح دیگر است.

قوانین چگونگی تغییر نام

نام کوچک:

به طور معمول برای انتخاب نام کوچک افراد از یک نام ساده یا مرکب مانند بهرام، حسین، محمد علی، ایمان و فاطمه که در عرف یک نام به شمار می آید، استفاده می شود. انتخاب نام با اعلام کننده آن است. در مواردی که نامی موجب هتک حیثیت مقدسات اسلامی نشود یا عناوین و القاب و نام های زننده یا نامتناسب با جنس نباشد، انتخاب نام آزاد است.

تشخیص نام های ممنوع، با شوراهای عالی ثبت احوال است که از طریق این شورا مراتب به اداره های ثبت احوال ابلاغ می شود. چنان چه شخص سید باشد سیادت او در شناسنامه اش آورده می شود و ملاک تشخیص سیادت قید سیادت در شناسنامه پدر یا پدربزرگ پدری است و یا آن که باید سیادت آن ها با دلایل شرعی ثابت شود. در مواردی اقلیت های دینی شناخته شده در قانون اساسی، انتخاب نام تابع زبان و فرهنگ دینی آن هاست.

فرزند در تعیین نام خود نقشی ندارد و حال این پرسش مطرح می شود که آیا می تواند بعد از رسیدن به سن بلوغ نام کوچک خود را تغییر دهد؟ در پاسخ باید گفت، طبق قانون ثبت احوال، انتخاب نام کوچک با اعلام کننده آن است جز در مواردی که نام با جنس متناسب نیست و یا نام زننده باشد یا موجب هتک حیثیت مقدسات اسلامی شود.

انتخاب نام آزاد است و بعد از انتخاب نام توسط اعلام کننده اصل بر صحت نام گذاری و اصالت شناسنامه با نام یاد شده در آن است بنابراین جز در موارد گفته شده نباید سند سجلی (سندی رسمی است) افراد، دستخوش تغییر و تحول شود. از طرفی عده ای اعتقاد دارند که داشتن نام کوچک حق افراد است و چنان چه شخص به یک نام به خصوص علاقه مند است یا از نامی متنفر است می تواند نام کوچک خود را تغییر دهد.

در هر حال و با هر استدلالی مرجع تشخیص این امر دادگاه است. از این رو رسیدگی به درخواست تغییر نام کوچک با دادگاه است.فردی که متقاضی تغییر نام کوچک است باید درخواست خود را به دادگاه محل اقامتش و به طرفیت اداره ثبت احوال شهرستان یا بخش صادرکننده سند سجلی، طرح و اقامه کند. این دعوی به اصطلاح حقوق دانان دعوای غیر مالی است.

نام خانوادگی:

برابر قانون هر فرد باید دارای نام خانوادگی باشد و هیچ فردی حق ندارد از نام خانوادگی دیگری برای خودش استفاده کند و فردی که نام خانوادگی اش بدون اجازه اتخاذ شده می تواند اقامه دعوی کند و در حدود قوانین مربوطه، تغییر نام خانوادگی غاصب را بخواهد. چنان چه فرد، نام خانوادگی خود را که در دفاتر سجل احوال ثبت شده است تغییر دهد، هر ذی نفعی می تواند به این امر اعتراض کند.

برای تغییر نام خانوادگی، اداره ثبت احوال صلاحیت دارد. برای انتخاب نام خانوادگی حق تقدم با افرادی است که آن نام را در دفاتر مخصوص نام خانوادگی اداره ثبت احوال به ثبت می رسانند و دیگری حق اختیار آن را ندارد، مگر با اجازه دارنده حق تقدم و این حق بعد از فوت به ورثه قانونی انتقال پیدا می کند.

هر یک از وراث نیز می تواند در صورت استفاده از نام خانوادگی خود توسط دیگری این امر را مورد اعتراض قرار دهند و تغییر نام خانوادگی او را از دادگاه بخواهند. البته با رضایت همه وراث شخص می تواند از نام خانوادگی آن ها استفاده کند. نام خانوادگی فرزندان همان نام خانوادگی پدر خواهد بود ولی فرزندان کبیر حق دارند برای خود نام خانوادگی دیگری انتخاب کنند.

زن نیز می تواند با موافقت شوهرش تا زمانی که در قید زوجیت است از نام خانوادگی همسرش بدون رعایت حق تقدم استفاده کند و در صورت طلاق ادامه استفاده از نام خانوادگی منوط به اجازه شوهر است. از این رو باید توجه داشت که مرجع رسیدگی به درخواست تغییر نام خانوادگی اداره ثبت احوال است نه دادگاه ولی رسیدگی به اعتراض صاحب نام خانوادگی مبنی بر غصب نام خانوادگی توسط دیگری با دادگاه است.

منبع: معاونت آموزش قوه قضائیه

درباره محمد افراسیابی

محمد افراسیابی هستم، کارشناسی حقوق خوندم و به دلیل علاقه‌ای که به حقوق داشتم، سایت حقوق پلاس رو راه‌اندازی کردم تا هم خودم و هم شما رو بیشتر با مباحث حقوقی آشنا کنم.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

معادله امنیتی *