خانه » مقالات حقوقی » مسئولیت مدنی » بررسی مسئولیت مدنی دولت

بررسی مسئولیت مدنی دولت

بررسی مسئولیت مدنی دولت

بررسی مسئولیت مدنی دولت: مسئولیت مدنی به معنی اخص آن،به ضرروزیان هایی اطلاق می شودکه خارج از قراردادی که بین طرفین است، به کسی وارد شود. مسئولیت مدنی نوعی ضمان قهری است. برخلاف گذشته که معتقد به مصونیت دولت نسبت به ضررها و خسارات وارده از طرف او به دیگران بودند، امروزه مسئولیت مدنی دولت امری پذیرفته شده است.

مسئولیت مدنی دولت

طبق ماده ۱۱ قانون مسئولیت مدنی: کارمندان دولت و شهرداری ها و مؤسسات وابسته به آن ها، اگر درحین انجام وظیفه یا به مناسبت آن، بعمد یا در نتیجه بی احتیاطی، خساراتی به اشخاص وارد کنند، شخصاً مسئول جبران خسارات هستند. این ماده درمورد مسئولیت شخصی مستخدمین است و خود آن ها مسئول جبران زیان های وارده می باشند.

خطای اداری دولت:

مسئولیت مدنی دولت وقتی تحقق دارد که خسارات وارده مستند و مربوط به عمل کارمندان نبوده، بلکه مربوط به نقص وسایل اداره باشد که درماده ۱۱ قانون مسئولیت مدنی آمده است.

منظوراز نقص وسایل اداره، مجهز نبودن اداره به وسایل و تدابیر و روش های صحیح مدیریت برای انجام کارهای اداری است طوری که موجب بی نظمی در سازمان و در نتیجه موجب ایجادضرر و زیان می شود.

انواع خطاهای اداری دولت:

۱) عدم انجام وظایف اداری: یعنی این که ضررهای وارده، به علت قصور و کوتاهی اداره باشد؛ مثل عدم نصب علائم خطر در جاده که موجب خسارت عابرین شود؛
۲) مطلوب نبودن انجام وظایف اداری: یعنی اگر چه اداره وظایفش را انجام داده ولی به طور ناقص بوده است؛ مثل خرابی یا اختلال در چراغ راهنمایی که موجب خسارت شود؛
۳) تأخیردرانجام وظایف اداری: در این صورت نیز وظیفه را انجام می دهد، ولی با تأخیر، مثل تأخیر در تحویل مراسلات.

مؤسسات مشمول مسئولیت مدنی:

ماده ۱۱ قانون مسئولیت مدنی دولت را به طور مطلق مسئول قرارداده که شامل تمام مؤسسات وسازمان هایی دولتی ومحلی؛ یعنی شهرداری ها و مؤسسات وابسته به آن می شود.

حدودمسئولیت مدنی دولت:

در حقوق اداری اعمال و اقدامات دولت یا به لحاظ تصدی گری است که شامل امور خدماتی و فرهنگی می باشد و دولت متصدی امور می شود که می تواند حتی از طریق اشخاص حقوق خصوصی نیز اعمال شود، و یا به لحاظ حاکمیتی است که دولت در آن حاکم و قدرت مطلق است و این اعمال نمی تواندت وسط اشخاص اعمال شود.

مسئولیت مدنی دولت به طورمطلق نمی باشد،بلکه این مسئولیت درموردخساراتی است که ناشی ازاعمال تصدی گری دولت است که درآن نشانی ازقدرت سیاسی دولت دیده نمی شود؛مثل خریدوفروش و . که دولت آن هارابه عنوان این که دارای شخصیت حقوقی ومسئول حفظ دارائی ومنافع واموال عمومی است،انجام می دهد.

در مورد اعمال تصدیگری،دولت مسئول خساراتی است که به افراد وارد می کند ودراین قبیل اعمال،دلیلی برسلب مسئولیت دولت وجودندارد. اگرچه نظریه ذکرشده امروزه قابل انتقاد می باشد ونظریه مسئولیت مطلق دولت به*جزمواردی که قانون گذارتصریح کرده است،مقبولیت بیشتری دارد؛ولی،درمورداعمال حاکمیتی،دولت مسئول خسارات وارده نمی باشد.

همان*طورکه درماده ۱۱ قانون مسئولیت مدنی آمده:

هرگاه اقداماتی برحسب ضرورت برای تأمین منافع اجتماعی طبق قانون به عمل آیدوموجب ضرردیگری شود،دولت مجبوربه پرداخت خسارات نخواهدبود.

قانون گذارمانظریه عدم مسئولیت دولت دراقدامات حاکمیتی راپذیرفته است؛درواقع دراین مرحله بحث تعارض منافع عمومی بامنافع خصوصی افراداست که در بیشتر  موارد،منافع خصوصی افراد،به علت اهمیت منافع عمومی نادیده گرفته می شود،طبق قانون لایحه مدیریت خدمات کشوری،امورکشوری منحصردراعمال حاکمیتی وخدماتی وفرهنگی وزیربنائی می باشد. اصولاًمسئولیت مدنی،مبتنی برتقصیراست وتقصیردولت نیزدرمورداعمال تصدی گری که موجب خسارات شده بایداثبات شود.

مسئولیت بدون تقصیر:

امروزه نظریه ای مطرح شده است که دولت را مسئول خساراتی می داند که بدون تقصیر ایجاد شود و در کشورهای پیشرفته، دادگاه ها به استناد اصل حقوق وآزادی فردی، دولت را مسئول خساراتی دانسته اند که حتی بدون تقصیر ایجاد شده است. این نوع مسئولیت به نام مسئولیت ناشی از خطر نیز نام گرفته و در حقیقت دولت رابه علت ایجاد خطر مسئول دانسته است؛ برای مثال دولت به لحاظ منافع افراد، سدی ایجاد می کند و در این میان خساراتی به افراد وارد می شود، دولت مسئول پرداخت خسارات می باشد.

شرایط تحقق مسئولیت بدون تقصیر:

۱) وجودرابطه سببیت میان خسارات واعمال دولت؛
۲) زیان وارده عمومی نبوده بلکه اختصاصی وغیرعادی باشد.

منابع:

۱- طباطبایی مؤتمنی،منوچهر؛حقوق اداری،تهران،سمت، ۱۳۸۱،چاپ هفتم،ص ۳۹۹-۳۹۰.
۲- مؤمن زاده،رضا؛حقوق اداری، تهران،میزان، ۱۳۸۱،چاپ سوم،ص ۲۵۸.
۳- زوردن،پاتریس؛اصول مسئولیت مدنی،مترجم ادیب، مجید،میزان، ۱۳۸۲،چاپ دوّم،ص ۱۶۰.

منبع: رساگستر

درباره محمد افراسیابی

محمد افراسیابی هستم، کارشناسی حقوق خوندم و به دلیل علاقه‌ای که به حقوق داشتم، سایت حقوق پلاس رو راه‌اندازی کردم تا هم خودم و هم شما رو بیشتر با مباحث حقوقی آشنا کنم.

مشاهده بیشتر

تامین خواسته و مسئولیت مدنی دولت

تامین خواسته و مسئولیت مدنی دولت

تامین خواسته و مسئولیت مدنی دولت تامین خواسته و مسئولیت مدنی دولت: زمانی که فی …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

معادله امنیتی *